Họp trực tuyến bị vọng thường do micro của một người bắt lại tiếng phát ra từ loa của chính họ rồi gửi ngược về cho cả nhóm; bị hú là khi hai thiết bị trong cùng một phòng cùng bật micro và loa, tiếng đi vòng tròn khuếch đại mãi. Cách sửa nhanh nhất: người nghe dùng tai nghe, mỗi phòng chỉ một thiết bị bật âm thanh, tắt micro khi không nói. Phòng vang thì giọng nghe xa và rỗng — thêm rèm, thảm, ngồi gần micro sẽ khác hẳn.
Ba vấn đề khác nhau, ba nguyên nhân khác nhau
| Hiện tượng | Ai nghe thấy | Nguyên nhân thường gặp |
|---|---|---|
| Nghe lại giọng mình sau nửa giây | Người nói nghe thấy tiếng vọng của chính mình | Một người khác đang dùng loa ngoài, micro của họ thu tiếng loa gửi ngược về |
| Tiếng rít, hú tăng dần | Cả cuộc họp | Hai thiết bị ở gần nhau cùng bật micro và loa, tạo vòng hồi tiếp |
| Giọng xa, rỗng như nói trong nhà tắm | Mọi người nghe một người | Phòng người đó vang, micro đặt xa miệng |
| Tiếng bị ngắt, mất chữ khi hai người nói cùng lúc | Cả cuộc họp | Bộ khử tiếng vọng cắt bớt tiếng để tránh vọng |
Điều cần nhớ đầu tiên: người nghe thấy tiếng vọng thường không phải người gây ra nó. Nếu mình nghe tiếng mình vọng lại, lỗi nằm ở thiết bị của một người khác trong cuộc họp.
Tiếng vọng: micro nghe lại loa
Khi một người dùng loa máy tính hoặc loa điện thoại để nghe họp, giọng của những người khác phát ra loa, lan trong phòng, rồi lọt vào micro của chính máy đó. Micro không phân biệt được giọng chủ nhà với tiếng loa, nên gửi cả hai đi. Người nói ban đầu nghe lại chính mình, trễ đi một chút do đường truyền.
Các phần mềm họp đều có bộ khử tiếng vọng (acoustic echo cancellation): nó biết máy đang phát ra loa cái gì và trừ phần đó khỏi tín hiệu micro. Bộ khử làm việc tốt khi tiếng vọng đơn giản. Nó bắt đầu thua khi:
- Loa mở quá to, micro bị "tràn".
- Phòng rất vang: tiếng loa dội nhiều lần, đuôi tiếng dài, khó trừ hết.
- Dùng loa ngoài hoặc micro ngoài rẻ tiền mà phần mềm không nhận đúng là cùng một thiết bị.
- Thiết bị đặt sát nhau trong một khoảng hẹp, loa chĩa thẳng vào micro.
Tiếng hú: vòng hồi tiếp trong cùng một phòng
Tình huống kinh điển: hai đồng nghiệp ngồi cùng phòng, mỗi người mở máy tính riêng vào cùng cuộc họp. Người A nói, máy A gửi lên, máy B nhận về, phát ra loa B. Micro máy A thu tiếng loa B, gửi lên lần nữa, máy B phát ra lần nữa… Mỗi vòng tiếng lại to thêm ở một tần số nào đó, cho tới khi thành tiếng hú.
Cách xử lý dứt khoát:
- Một phòng chỉ một thiết bị bật loa và micro. Những người khác trong phòng vào họp để xem màn hình thì tắt cả micro lẫn loa.
- Hoặc mọi người trong phòng đều dùng tai nghe có micro, và ngồi cách nhau.
- Khi đang hú: người gần nhất tắt micro hoặc tắt loa ngay, rồi mới tìm nguyên nhân.
Giọng xa và rỗng: lỗi của căn phòng
Micro tích hợp trên máy tính xách tay thường ở cách miệng nửa mét đến một mét. Ở khoảng cách đó, tiếng dội từ tường, bàn, trần tới micro gần mạnh bằng tiếng nói đi thẳng. Phòng làm việc tại nhà nhiều khi là phòng trống, tường sơn, sàn gạch, bàn gỗ — rất vang. Kết quả là giọng nghe như vọng từ giếng, người nghe phải căng tai và mệt nhanh.
Những việc cải thiện được ngay, theo thứ tự hiệu quả:
- Đưa micro lại gần miệng: tai nghe có micro cần, micro kẹp áo, hoặc micro rời đặt cách miệng một gang tay. Khoảng cách giảm một nửa, tiếng nói đi thẳng tăng khoảng 6 dB so với tiếng vang — hiệu quả hơn mọi tấm tiêu âm.
- Ngồi quay mặt vào phía có đồ mềm: kệ sách, tủ áo, rèm. Phía sau lưng là tường trống thì không sao, nhưng mặt hướng vào tường kính hay tường trơn sát mặt thì tiếng dội thẳng vào micro.
- Thêm thảm, rèm, gối: giảm vang chung của phòng.
- Tránh ngồi ở góc phòng hoặc sát bức tường trống: tiếng dội tới micro sớm và mạnh.
- Tấm tiêu âm nhỏ trên tường đối diện mặt: nếu họp nhiều, một vài tấm vật liệu hút âm có phân hạng chống cháy ở đúng chỗ đó giúp rõ hẳn.
Phòng họp công ty kết nối trực tuyến
Phòng họp nhỏ ở văn phòng hay là phòng kính, bàn dài mặt gỗ bóng, trần thạch cao phẳng. Với người họp trong phòng, mọi thứ có vẻ ổn; nhưng với người ở đầu dây bên kia, tiếng nghe rỗng, người ngồi cuối bàn nghe như từ xa.
- Thiết bị hội nghị có cụm micro rải trên bàn hoặc trên trần cho kết quả tốt hơn một micro đặt ở đầu bàn.
- Trần hút âm và một mảng tường mềm là đầu tư đáng giá nhất cho phòng họp.
- Rèm che bớt vách kính khi họp trực tuyến.
- Người ngồi xa micro nói to hơn một chút hoặc chuyển chỗ lại gần.
- Không gõ bàn phím, lật giấy, đặt cốc mạnh gần micro.
Tiếng ồn nền: lọc thông minh có giới hạn
Phần mềm họp ngày nay có tính năng lọc tiếng ồn: chặn tiếng quạt, tiếng gõ phím, tiếng chó sủa. Nó khá hiệu quả với tiếng đều hoặc tiếng ngắn. Nhưng khi tiếng ồn có đặc điểm giống giọng người — trẻ con nói chuyện, tivi phòng bên — bộ lọc dễ cắt nhầm giọng mình hoặc để lọt. Chỉnh bộ lọc lên mức mạnh nhất có thể làm giọng méo, mất chữ đầu câu.
Cách thực tế: tắt micro khi không nói, chọn phòng xa đường và xa tiếng tivi, đóng cửa, tắt quạt hướng thẳng vào micro.
Danh sách kiểm tra trước cuộc họp quan trọng
- Dùng tai nghe có micro gần miệng.
- Một phòng một thiết bị bật âm thanh.
- Chọn đúng thiết bị micro và loa trong phần mềm; thử bằng chức năng kiểm tra âm thanh.
- Ngồi mặt hướng vào phía có đồ mềm, không ngồi góc phòng.
- Tắt micro khi không nói.
- Đóng cửa, tắt tivi, nhắc người nhà khung giờ họp.
Về sức khoẻ: họp nhiều giờ liền bằng tai nghe, nên để âm lượng vừa đủ nghe rõ và nghỉ giữa các cuộc họp. Nếu bị ù tai kéo dài, đau tai, hay nghe kém đi — nhất là nghe kém đột ngột một bên — nên đi khám tai mũi họng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao họp trực tuyến lại nghe tiếng mình vọng lại?
Thường là do một người khác trong cuộc họp đang dùng loa ngoài: micro của họ thu tiếng loa và gửi ngược giọng bạn về. Nhờ người đó dùng tai nghe hoặc giảm loa là hết.
Vì sao họp online bị hú?
Tiếng hú xảy ra khi hai thiết bị ở gần nhau cùng bật micro và loa trong cùng cuộc họp, tạo vòng hồi tiếp. Một phòng chỉ nên có một thiết bị bật âm thanh, hoặc mọi người dùng tai nghe.
Làm sao để giọng nói khi họp online rõ hơn?
Đưa micro lại gần miệng bằng tai nghe có micro hoặc micro rời, ngồi quay mặt vào phía có đồ mềm, thêm rèm, thảm để giảm vang. Micro gần miệng hiệu quả hơn mọi tấm tiêu âm.
Phòng họp nhỏ bị vang khi họp trực tuyến xử lý thế nào?
Lắp trần hút âm hoặc một mảng tường mềm, che bớt vách kính bằng rèm, dùng cụm micro rải trên bàn thay cho một micro ở đầu bàn. Người ngồi xa nên chuyển lại gần micro.
Bộ lọc tiếng ồn của phần mềm họp có chặn được mọi tiếng không?
Không. Bộ lọc xử lý tốt tiếng quạt, tiếng gõ phím, nhưng dễ nhầm với tiếng giống giọng người như tivi, trẻ con nói. Để mạnh quá có thể làm giọng méo, mất chữ.
