Với nhà có trẻ nhỏ, tấm sợi polyester ép, nỉ dày và tấm len gỗ (sợi gỗ trộn chất kết dính khoáng) là ba vật liệu tiêu âm dễ sống chung hơn bông và mút: không rụng sợi gây ngứa, khó vụn thành mảnh nhỏ trẻ có thể bóc ăn, chịu va chạm khá, dễ lau. Chúng giúp phòng chơi, phòng ngủ, phòng khách bớt vang, giảm cái ồn "dội lại" khi trẻ hò hét, chạy nhảy. Khi chọn, cần xem thêm phân hạng cháy, thông tin phát thải, và lắp thật chắc, tránh đặt tấm nặng ở chỗ trẻ có thể kéo đổ.
Vì sao nhà có trẻ hay ồn hơn ta tưởng
Trẻ nhỏ nói to, hét, cười, khóc, ném đồ chơi, đập thìa xuống bàn. Phần lớn các tiếng này nằm ở dải trung và cao, đúng dải mà phòng có mặt cứng dội lại nhiều nhất. Căn hộ hiện đại thường có sàn gạch hoặc gỗ, tường sơn trơn, cửa kính lớn, ít đồ vải: một chiếc hộp vang. Tiếng của trẻ dội qua dội lại, mức ồn chung của cả phòng tăng lên, người lớn lại phải nói to hơn, vòng ồn cứ thế tăng.
Xử lý tiêu âm không làm trẻ bớt ồn, nhưng làm phòng bớt khuếch đại. Tiếng nói chuyện nghe rõ hơn mà không phải cao giọng, tiếng ồn tắt nhanh hơn. Đây là việc của tiêu âm trong phòng, khác với chuyện giữ yên cho tầng dưới (âm va chạm qua sàn) mà thảm dày và lớp lót sàn mới giải quyết được.
Tấm sợi polyester ép
Đây là tấm làm từ sợi polyester (cùng loại nhựa với chai nước) được ép nhiệt thành tấm có độ dày từ vài milimet đến vài centimet. Nhiều sản phẩm dùng một phần sợi tái chế từ chai nhựa.
- Ưu điểm: không có sợi khoáng gây ngứa; bề mặt mịn như nỉ, chạm tay dễ chịu; cắt được bằng dao, dễ tạo hình; có nhiều màu, nhiều kiểu in; có thể dùng như bảng ghim tranh vẽ của trẻ.
- Hút âm: phụ thuộc độ dày và mật độ. Tấm mỏng vài milimet chủ yếu trang trí, hút ít. Tấm dày khoảng 2,5 cm trở lên, hoặc tấm mỏng lắp cách tường một khoảng có lót thêm bông polyester, hút đáng kể ở dải tiếng nói.
- Lưu ý: polyester là nhựa, có thể cháy, chảy nhỏ giọt khi gặp lửa. Xem phân hạng cháy của sản phẩm; có loại đã xử lý chậm cháy.
Nỉ dày và len tự nhiên
Nỉ dày (nỉ polyester, nỉ len) treo như tranh, căng trên khung, hoặc dùng làm vách ngăn mềm cũng hút âm ở dải cao. Len cừu tự nhiên có độ khó bắt lửa tự nhiên cao hơn nhiều sợi tổng hợp, mềm và hút ẩm tốt, nhưng giá thường cao hơn và cần chống mối mọt, chống ẩm mốc.
Nỉ mỏng dán sát tường chỉ hút một ít tiếng cao. Muốn có tác dụng rõ, cần dày hơn, xếp nhiều lớp, hoặc căng trên khung có khoảng rỗng.
Tấm len gỗ
Tấm len gỗ được làm từ những sợi gỗ dài, mảnh (như sợi bào) trộn với chất kết dính khoáng như xi măng hoặc magie, ép thành tấm. Bề mặt nhìn như những sợi gỗ đan rối, có nhiều khoảng hở.
- Ưu điểm: rất bền với va đập (từng được dùng nhiều ở nhà thi đấu, trường học, hành lang); chất kết dính khoáng làm tấm khó cháy hơn gỗ thông thường; chịu ẩm khá; có thể sơn bằng sơn phun loại giữ lỗ thoáng.
- Hút âm: tấm mỏng dán sát hút vừa; lắp trên khoảng rỗng có bông phía sau hút tốt hơn rõ.
- Lưu ý: bề mặt hơi thô, có thể xước tay nếu trẻ cọ mạnh; tấm khá nặng; nên lắp ở trần hoặc phần tường cao, lắp bởi thợ có kinh nghiệm.
Bảng so sánh cho phòng có trẻ nhỏ
| Vật liệu | Chạm tay, rụng sợi | Chịu va chạm | Vệ sinh | Hợp đặt ở |
|---|---|---|---|---|
| Tấm sợi polyester ép | Mịn, không rụng sợi ngứa | Khá, có thể móp mép | Hút bụi, lau nhẹ | Tường tầm thấp, bảng ghim tranh |
| Nỉ dày, len | Mềm, có thể xù lông | Vừa | Hút bụi; có loại tháo giặt được | Tranh treo, vách mềm |
| Tấm len gỗ | Bề mặt thô | Rất tốt | Hút bụi | Trần, phần tường cao |
| Mút xốp polyurethane | Dễ bị bóc vụn | Kém | Khó, bám bụi | Không khuyến khích trong phòng trẻ |
| Bông khoáng, bông thuỷ tinh | Sợi gây ngứa nếu hở | Kém nếu không có mặt cứng | Phải bọc kín | Chỉ trong khoang kín, sau mặt bọc |
An toàn là trên hết
Lắp chắc
Trẻ kéo, đu, bám vào mọi thứ trong tầm với. Tấm tiêu âm ở tầm thấp phải bắt vít hoặc gắn bằng hệ treo chắc, không dán băng dính tạm. Không treo tấm nặng trên trần, trên giường trẻ khi chưa có khung chắc chắn do thợ lắp. Không đặt tấm dựng tự do có thể đổ.
Không có mảnh nhỏ
Trẻ dưới ba tuổi hay cho đồ vào miệng. Tránh vật liệu dễ bóc vụn như mút xốp ở tầm tay trẻ. Kiểm tra mép tấm, vật trang trí gắn kèm, đinh ghim không rơi ra.
Cạnh và góc
Chọn tấm có cạnh vát hoặc bo, tránh khung kim loại sắc ở tầm cao của trẻ.
Phát thải và mùi
Vật liệu mới có thể có mùi do chất kết dính, keo dán. Ưu tiên sản phẩm có thông tin về phát thải hợp chất hữu cơ dễ bay hơi theo một chứng nhận được công nhận; mở cửa thông thoáng vài ngày sau khi lắp trước khi cho trẻ ngủ trong phòng. Dùng keo, sơn ít mùi.
Cháy
Phòng trẻ thường có đèn ngủ, sạc pin, đồ điện tử. Chọn vật liệu có phân hạng cháy tốt, không lắp sát ổ điện, đèn, bộ sạc. Nhà nên có thiết bị báo khói.
Bố trí thế nào cho hiệu quả
- Trần phòng chơi: trần là mặt lớn nhất, ít bị trẻ chạm vào. Một mảng tấm tiêu âm trên trần (do thợ lắp) thường hiệu quả nhất.
- Tường tầm thấp: tấm polyester làm bảng ghim tranh vừa hút âm vừa có công dụng.
- Thảm: thảm dày có lớp đệm vừa hút âm trong phòng, vừa giảm tiếng va chạm xuống tầng dưới, vừa êm cho trẻ ngã. Chọn loại dễ giặt, không rụng lông.
- Đồ vải và kệ sách: rèm dày, gối, kệ sách mở đầy sách, thùng đồ chơi bằng vải góp phần đáng kể.
- Góc yên tĩnh: một góc nhỏ có thảm, gối, rèm che tạo chỗ trẻ có thể rút vào khi mệt, nhất là với trẻ nhạy cảm với âm thanh.
Với trẻ nhạy cảm âm thanh, phòng bớt vang là một hỗ trợ cho môi trường sống, không phải biện pháp can thiệp. Nếu trẻ có biểu hiện khó chịu với âm thanh đến mức ảnh hưởng ăn, ngủ, chơi, nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa.
Góc nhìn hôm nay: phòng dịu tiếng cho cả nhà
Một căn phòng bớt vang làm dịu không khí chung: bố mẹ bớt phải lên giọng, trẻ nghe rõ lời người lớn hơn, bữa ăn bớt ồn. Bắt đầu từ thảm, rèm, kệ sách; thêm vài tấm sợi polyester ở tường hoặc một mảng trần nếu phòng vẫn vang. Hỏi người bán ba điều: hệ số hút âm theo cách lắp mình định làm, phân hạng cháy, và thông tin phát thải.
Câu hỏi thường gặp
Vật liệu tiêu âm nào an toàn cho phòng trẻ em?
Tấm sợi polyester ép, nỉ dày và tấm len gỗ thường phù hợp hơn mút xốp và bông trần vì không rụng sợi ngứa, khó vụn và chịu va chạm khá. Vẫn cần xem phân hạng cháy, thông tin phát thải và lắp thật chắc.
Tấm tiêu âm polyester có hút âm tốt không?
Phụ thuộc độ dày và cách lắp. Tấm vài milimet chủ yếu trang trí; tấm dày khoảng 2,5 cm trở lên hoặc lắp cách tường có lót bông thì hút đáng kể ở dải tiếng nói.
Có nên dán mút xốp trong phòng trẻ không?
Không khuyến khích. Mút xốp dễ bị trẻ bóc vụn, có thể cho vào miệng, bám bụi khó vệ sinh và dễ cháy, sinh khói độc. Nên chọn tấm sợi polyester, nỉ hoặc dùng thảm, rèm.
Tấm len gỗ là gì?
Là tấm làm từ sợi gỗ dài mảnh trộn chất kết dính khoáng như xi măng, ép lại. Tấm bền, chịu va đập, khó cháy hơn gỗ thường, hút âm vừa đến tốt tuỳ cách lắp, hợp với trần và phần tường cao.
Tiêu âm phòng có làm tầng dưới bớt nghe tiếng trẻ chạy nhảy không?
Tấm tiêu âm trên tường, trần không giảm tiếng va chạm xuống tầng dưới. Muốn vậy cần thảm dày có đệm, lớp lót sàn ở khu vực trẻ chơi và thói quen sinh hoạt phù hợp.
