Sửa căn hộ chung cư phải làm theo nội quy của chính toà nhà: đăng ký thi công với ban quản lý, chỉ khoan đục trong khung giờ được phép (thường là giờ hành chính các ngày làm việc, nhiều toà cấm cuối tuần và ngày lễ), và báo trước cho hàng xóm xung quanh. Không có một khung giờ chung cho mọi chung cư — mỗi toà ghi trong nội quy riêng, dựa trên quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư do Bộ Xây dựng ban hành. Báo trước kèm lịch cụ thể là cách đơn giản nhất để đỡ bị phàn nàn.
Vì sao tiếng khoan trong chung cư lan khắp toà
Khoan, đục, cắt bê tông tạo ra rung động truyền thẳng vào kết cấu: sàn, dầm, cột, tường bê tông. Rung động đi trong bê tông rất xa và rất ít bị mất năng lượng, rồi làm rung các bề mặt ở căn hộ khác, phát ra thành tiếng. Vì vậy người ở cách mấy tầng, hoặc ở toà bên kia hành lang, vẫn nghe như máy khoan ở ngay sát vách.
Đây là tiếng ồn truyền qua kết cấu — loại khó chặn nhất. Đóng cửa, đóng kín cửa sổ gần như không giúp gì. Người ở nhà không trốn đi đâu được, và thường không đoán được tiếng phát ra từ căn nào.
Mức ồn của máy khoan bê tông ở gần có thể trên 100 dB. Ở căn hộ khác, mức nhỏ hơn nhiều nhưng tiếng ồn xung, giật cục, có âm sắc cao — loại tiếng gây khó chịu hơn hẳn tiếng ồn đều cùng mức.
Nội quy thường quy định những gì
Nội quy cụ thể từng toà khác nhau. Dưới đây là các điểm hay gặp, dùng để biết nên hỏi ban quản lý những gì:
| Nội dung | Thường gặp |
|---|---|
| Đăng ký thi công | Nộp hồ sơ, bản vẽ hoặc mô tả hạng mục, thời gian dự kiến, danh sách thợ cho ban quản lý trước khi bắt đầu |
| Giờ thi công gây ồn | Trong giờ hành chính các ngày làm việc, có nghỉ trưa; nhiều toà cấm thứ Bảy chiều, Chủ nhật, ngày lễ |
| Hạng mục không được làm | Đục phá kết cấu chịu lực, thay đổi mặt ngoài, đục thông sàn, thay đổi hệ thống kỹ thuật chung khi chưa được phép |
| Vận chuyển vật liệu | Dùng thang máy chở hàng, đúng giờ quy định, có bọc bảo vệ |
| Phế thải | Đóng bao, đưa xuống đúng giờ, không để ở hành lang |
| Tiền đặt cọc thi công | Nhiều toà yêu cầu đặt cọc để bảo đảm bồi hoàn hư hỏng khu vực chung |
Khung giờ cụ thể (ví dụ được khoan từ mấy giờ đến mấy giờ, nghỉ trưa khung nào) phải đọc trong nội quy của toà. Đừng dựa vào "toà bên kia cho làm đến 6 giờ chiều".
Lập kế hoạch để rút ngắn ngày ồn
Hàng xóm chịu được vài ngày ồn có báo trước; cái làm họ mệt là tiếng khoan rải rác suốt hai tháng không biết khi nào hết. Một kế hoạch tốt gom việc ồn lại:
- Gom các hạng mục đục phá vào đầu: tháo dỡ, đục tường ngăn không chịu lực, cắt gạch, khoan lỗ kỹ thuật, đi ống điện nước âm tường. Đây là những ngày ồn nhất.
- Đánh dấu toàn bộ lỗ khoan cần thiết từ trước: khoan một lượt cho treo tủ, treo tivi, rèm, đèn thay vì mỗi tuần khoan vài lỗ.
- Cắt gạch, cắt gỗ ở chỗ được phép: một số toà cho phép gia công ở khu vực riêng; nếu không, cắt trong căn hộ ở phòng xa tường chung.
- Chọn dụng cụ ít ồn hơn khi có thể: khoan rút lõi thay cho đục phá diện rộng, máy cắt có hút bụi — bàn với đơn vị thi công.
- Việc êm làm sau: sơn, lắp đồ nội thất, lắp đèn, vệ sinh.
Báo trước cho hàng xóm: nói gì
Ban quản lý thường dán thông báo thi công ở thang máy hoặc cửa căn hộ. Nhưng một lời báo trực tiếp của chủ nhà tạo thiện cảm hơn rất nhiều. Nên báo cho căn trên, căn dưới, hai căn hai bên và căn đối diện. Nội dung nên có:
- Căn hộ số mấy, sẽ sửa gì.
- Thời gian dự kiến bắt đầu và kết thúc.
- Những ngày ồn nhất — đây là thông tin hàng xóm cần nhất để sắp xếp (đi làm, gửi con, đổi giờ ngủ trưa).
- Cam kết làm đúng giờ theo nội quy.
- Số điện thoại của chủ nhà và của đội thi công để liên hệ khi có vấn đề.
Ví dụ một lời nhắn ngắn: "Chào anh chị, nhà em ở căn 1205 sẽ sửa bếp và phòng tắm từ ngày 10 đến ngày 28 tháng này. Ồn nhất là ngày 10–14 (tháo dỡ, đục ống). Thợ chỉ làm trong giờ ban quản lý cho phép, nghỉ trưa và nghỉ Chủ nhật. Có gì phiền anh chị cứ gọi em số 09xx… Cảm ơn anh chị đã thông cảm."
Nếu biết nhà bên có em bé mới sinh, người ốm, người làm ca đêm, có thể hỏi thăm khung giờ nào họ cần yên nhất để xếp việc ồn tránh ra trong khả năng.
Trong lúc thi công
- Giữ thợ đúng giờ: nhắc rõ trong hợp đồng thi công rằng làm quá giờ là vi phạm nội quy và chủ nhà có thể bị ban quản lý nhắc nhở hoặc đình chỉ thi công.
- Không mở nhạc to khi làm việc, không nói chuyện ồn ở hành lang.
- Đóng cửa căn hộ khi cắt, đục để bụi và tiếng không tràn ra hành lang.
- Dọn sạch hành lang, thang máy sau mỗi lượt chở vật liệu.
- Khi hàng xóm sang phàn nàn: lắng nghe, xin lỗi nếu thợ sai giờ, và sửa ngay. Một lần xử lý đàng hoàng giữ được quan hệ nhiều năm.
Những việc không được làm dù nhanh hơn
- Không tự đục phá tường, cột, dầm, sàn chịu lực; không đục thông sàn để làm cầu thang. Việc thay đổi kết cấu phải có thiết kế của kỹ sư và được phép.
- Không thi công ngoài giờ "cho xong sớm", kể cả việc tưởng là êm như mài sàn, cắt gạch.
- Không chặn lối thoát hiểm, hành lang bằng vật liệu.
- Không đổ phế thải xuống ống rác chung.
Nếu muốn cách âm luôn khi sửa
Sửa nhà là dịp tốt để tính đến cách âm, vì lúc đó tường, trần, sàn đang mở:
- Tường chung với căn bên: có thể thêm lớp vách thạch cao tách khung có lõi bông khoáng — cần đơn vị thi công có kinh nghiệm, nhớ an toàn bụi sợi.
- Sàn: lớp đệm cách âm va chạm dưới sàn gỗ hoặc gạch giúp giảm tiếng bước chân xuống tầng dưới — chính là món quà cho hàng xóm tầng dưới về lâu dài.
- Ổ điện, hộp kỹ thuật trên tường chung: tránh đặt ổ điện của hai căn đối lưng nhau.
Những hạng mục này cũng cần đăng ký với ban quản lý như mọi hạng mục khác.
Câu hỏi thường gặp
Chung cư được khoan đục vào giờ nào?
Tuỳ nội quy từng toà. Phổ biến là trong giờ hành chính các ngày làm việc, có nghỉ trưa; nhiều toà cấm cuối tuần và ngày lễ. Khung giờ cụ thể phải hỏi ban quản lý hoặc đọc nội quy toà nhà.
Sửa căn hộ chung cư có phải xin phép không?
Thường phải đăng ký thi công với ban quản lý, nộp mô tả hạng mục, thời gian, danh sách thợ và có thể phải đặt cọc. Thay đổi kết cấu chịu lực hoặc mặt ngoài cần thủ tục và phép riêng.
Vì sao khoan một căn mà cả toà nghe thấy?
Máy khoan, máy đục tạo rung động truyền qua bê tông của sàn, dầm, cột đi rất xa, làm rung bề mặt ở các căn khác và phát ra tiếng. Tiếng truyền qua kết cấu khó chặn bằng cách đóng cửa.
Có cần báo hàng xóm trước khi sửa nhà không?
Nên báo, nhất là căn trên, dưới, hai bên và đối diện. Cho biết thời gian, những ngày ồn nhất và số điện thoại liên hệ. Báo trước giúp hàng xóm sắp xếp và dễ thông cảm hơn nhiều.
Làm sao giảm số ngày ồn khi sửa căn hộ?
Gom các việc đục phá, khoan lỗ vào một đợt đầu, đánh dấu sẵn mọi lỗ khoan cần thiết và để các việc êm như sơn, lắp đồ về sau. Bàn với đơn vị thi công dùng dụng cụ ít ồn hơn khi có thể.
